Chcesz schudnąć przed Sylwestrem?
Kup Teraz a 30 dniową dietę otrzymasz za darmo!
Tylko 137 zł TRIZER + indywidualna dieta
Forum Strona Główna -> ROZWAŻANIA O LITERATURZE I SZTUCE -> MIĘDZY OBRAZEM A SŁOWEM
Napisz nowy temat  Odpowiedz do tematu Zobacz poprzedni temat :: Zobacz następny temat 
MIĘDZY OBRAZEM A SŁOWEM
PostWysłany: 22 Sty 2009 5:17
Administrator
ADMIN

 
Dołączył: 28 Maj 2005
Posty: 6575
Przeczytał: 2 tematy

Pomógł: 13 razy
Ostrzeżeń: 0/2
Skąd: Gdańsk





MIĘDZY OBRAZEM A SŁOWEM


"DŻUMA" (1992)

Scenariusz i reżyseria: Luis Puenzo
na podstawie powieści Alberta Camusa
"La Peste" (1948)

[link widoczny dla zalogowanych]


Mój ulubiony aktor, William Hurt, nigdy nie weźmie byle jakiej roli. Tak ma, że grywa w dobrych filmach, o których zwykło się mówić: ambitne. Filmy w których grywa można obdarzyć jeszcze jednym przymiotnikiem - "psychologiczne" lub (trafniej) - intelektualne. Intelektualne nie w rozumieniu: "przeznaczone dla wąskiej elity" lub "obdarowanych przez Pana przeintelektualizowanym gustem", jak odbiorcy dzieł (np.) Woody Allena, Volkera Schlondorffa czy Davida Lyncha, nie. Po prostu - przeznaczonych dla widza myślącego, nie szukającego taniej i łatwej rozrywki; jakiejś gumy do żucia dla oczu i mózgu. Nakręconych dla widza, którego nużą problemy niewyżytych sekretarek, satyriasis wiecznych kawalerów, strzelaniny, pościgi, podrzynanie gardeł itp.

W roku 1992 William Hurt, jak wspomniałem - mój ulubiony aktor, o którym wszystko lub prawie wszystko znajdzie Czytelnik tutaj:

[link widoczny dla zalogowanych]

- wcielił się w rolę Doktora Reiux, w filmie Luisa Puenzo "Dżuma", do którego reżyser osobiście napisał scenariusz na podstawie powieści Alberta Camusa.

Hurtowi towarzyszy cała plejada gwiazd:

Robert Duvall - Joseph Grand
Raul Julia - Cottard
Victoria Tennant - Alicia Rieux
Sandrine Bonnaire - Martine Rambert
Jean-Marc Barr - Jean Tarrou
Jorge Luz - Stary Człowiek "od kotów"


O "Dżumie" tyle napisano, że nie widzę potrzeby jej streszczenia. Znajomość tej powieści jest jednym z wyznaczników "kulturowego pochodzenia" a jej nieznajomość szkodzi naszemu wizerunkowi w towarzystwie, jak głośne a niespodziewane puszczenie wiatrów; lepiej iść w zaparte, rozglądając się bezwstydnie w poszukiwaniu rzekomego winowajcy. Kto czytał, ten wie a kto nie czytał, niech się rozgląda.


Pytania brzmią: Czy można nakręcić ideę? Czy jakikolwiek film a zatem - ruchomy obraz, jest w stanie oddać myśl? Czy słowo można oddać w sposób perfekcyjny za pomocą udźwiękowionego (lub nie) obrazu?

Odpowiedź: mam wątpliwości!

Kiedy wielki Akira Kurosawa sfilmował "Dersu Uzała", powieść o "prymitywnym" myśliwym z Syberyjskiej Tajgi i jego przyjaźni z carskim oficerem, krytyka zakrztusiła się (ja także) z zachwytu, posypały się nagrody w tym ta najważniejsza - Oskar. Ktoś jednak napisał, że niepotrzebny był tutaj geniusz Kurosawy, to Tajga dostała Oskara za wdzięk i bezpretensjonalność. Z pewnością, było w tych ironicznie złośliwych słowach nieco prawdy. Ponieważ Tajga nie potrzebuje scenariusza, "gra" samą siebie. Ale nie jest ludzką myślą, ludzkim przesłaniem a "Dżuma" Camusa - tak.

Dygresja całkiem a propos: mimo wielokrotnych realizacji nikomu nie udało się filmem "oddać ducha" sienkiewiczowskiego "Quo Vadis". Ani "Iliady" Homera. Czy dlatego, że wszelkie Dzieła Słowa, te naprawdę wielkie, wymykają się scenarzystom. operatorom najnowocześniejszych kamer a bywa, że i aktorom? Zapewne!

W przypadku "Dżumy" Luisa Puenzo jest tak samo: oto arcydzieło literatury światowej, jak piszą dziś tabloidy dla półanalfabetów: "Mega-Hit" literatury, został wiernie sfilmowany w swym głównym zarysie i doskonale aktorsko odegrany. "Wiernie sfilmowany w swym głównym zarysie" oznacza dla mnie, że scenografia i dialogi zostały wiernie oddane na taśmie filmowej i ścieżce dźwiękowej; że aktorzy (najlepsi z najlepszych) na czas emisji przestali być sobą a wcielili się w postaci wykreowane umysłem i piórem geniusza. Mówili to, co powieściowe postaci i tak, jak kazał im mówić Camus na stronach swojej powieści. O czymś zapomniałem? Oczywiście! Zapomniałem o szczurach! Szczury także stanęły na wysokości zadania, zdychając w ilościach, miejscach i pozach według zaleceń pisarza. "Dżuma" bez szczurów? Nigdy!

Więc oglądamy film; śledzimy akcję rozgrywającą się w Oranie otoczonym od zewnątrz przez uzbrojony kordon sanitarny żołnierzy i zaatakowanym od wewnątrz przez Śmierć w postaci zarazy. Dżuma zrazu wchodzi do Oranu po cichutku na słabych, miękkich szczurzych łapkach ale kiedy się poczuje pewnie, kiedy nabierze mocy rozsiada się wygodnie jak przerażający, śmiercionośny krewny-psychopata, mordując wszystkich, którzy się nawiną. Domownikom-mieszkańcom pozostaje tylko modlić się i czekać na swoją kolej, która nie musi dla nich nadejść, bo pewien procent przeżyć musi. Do której puli zostaną zaliczeni bohaterowie (Rieux, Cottard, Stary Człowiek "od kotów") nie wiemy ale się dowiemy nim zobaczymy napis "The End".

Zobaczyliśmy napis "The End" i wiemy, kto przeżył a komu darowano. Widzieliśmy okropności śmierci od zarazy; nie były nam obce uczucia gniewu, bezradności, nadziei i rozpaczy, jakie miotały duszami bohaterów; czuliśmy ich strach i przerażenie. Zareagowaliśmy dokładnie tak, jak reagujemy na wieść o kimś uwięzionym pod gruzami zawalonego domu albo przez terrorystów z kałasznikowami w rękach; albo na widok konającego na raka dziecka, proszącego o pomoc oglądaczy telewizyjnych newsów.

Czy w założeniu Camusa, właśnie to i tak mieliśmy odczuwać i zrozumieć? Zrozumieć może i tak ale - odczuwać? Nie, nie; prawda jest taka, że oglądając pokazane na taśmie zdarzenia może i zrozumieliśmy, lecz nie odczuliśmy tego samego, co Rieuxowie, Starzy Ludzie "od kotów" czy Cottardowie, nie odczuliśmy nawet w połowie tak, gdybyśmy rzeczywiście znaleźli się obok nich wtedy, w Oranie! Dlaczego? Paradoksalnie: dlatego, że aby coś przeżyć, trzeba to po prostu... przeżyć!

Wracam do "Quo Vadis" - słowa Sienkiewicza, jakie płyną z książki, owe wszystkie "drogie nieobecne" w filmie, jak np. "pomyślał", "poczuła", "dotknęła", "wziął" etc. owe wszystkie"i", "ale", "z"... Ale głównie - konieczność wyobrażania sobie twarzy postaci, ich otoczenia; analizowanie losów bohaterów powieści i tych losów możliwych wariantów, to czynności pokrewne tworzeniu powieści. Czytelnik jest jakby współautorem książki, widz - tylko oglądaczem "gotowca".

Nie, ekranizacja "Dżumy" nie rozczarowała mnie w najmniejszym stopniu. Potwierdziła pewną starą prawdę związaną z filmem: arcydzieła literatury nie da się "wiernie" oddać. Można je tylko sfilmować, a to zupełnie inna sprawa, bowiem nawet jak "najwierniej" sfilmowane arcydzieło oddaje w taki sam sposób głębię myśli pisarza, jak najdoskonalej namalowany bukiet kwiatów oddaje ich zapach i wpływ na nasze zmysły.

Tę ekranizacje z pewnością zobaczyć warto, choćby dla Williama Hurta z jego senno-łagodno-cierpiącym spojrzeniem i uśmiechniętym smutkiem. Albo dla Victorii Tennant. No i, oczywiście, dla doskonałej gry aktorskiej Szczurów, naszych Braci Mniejszych.


.


Post został pochwalony 0 razy
Zobacz profil autora
William Hurt
PostWysłany: 22 Sty 2009 5:19
Administrator
ADMIN

 
Dołączył: 28 Maj 2005
Posty: 6575
Przeczytał: 2 tematy

Pomógł: 13 razy
Ostrzeżeń: 0/2
Skąd: Gdańsk





William Hurt



ur. 20 marca 1950 roku w Waszyngtonie, w Dystrykcie Kolumbii) - amerykański aktor filmowy i teatralny, producent filmowy.

Życiorys

Urodził się jako starszy syn Alfreda McCorda Hurta (zm. 1996 na nowotwory wątroby w wieku 86. lat), dyrektora kredytowego Departamentu Stanu USA i Claire McGill (zm. 1972 na raka trzustki w wieku 47. lat), pracownika Time Inc., ma młodszego brata Jamesa (ur. 1951). W 1956 roku, kiedy miał sześć lat jego rodzice rozwiedli się. W 1960 roku matka ponownie wyszła za mąż za Henry'ego Luce III, wydawcę, jednego z szefów trustu Time Magazin i Life, zamieszkali na Manhattanie.

W 1968 roku ukończył Middlesex School w Concord, w stanie Massachusetts, gdzie uczęszczał na kółko teatralne. W 1972 roku otrzymał licencjat na wydziale teologii na Tufts University w Medford, w stanie Massachusetts. W 1972 roku krótko spędził czas na owczej farmie w Australii. W latach 1972-75 studiował dramat w nowojorskiej The Juilliard School. W 1975 roku przyłączył się na Oregon Shakespeare Festival, a rok później pierwsze kroki stawiał na nowojorskiej scenie w sztuce Henryk V (Henry V, 1976) podczas New York Shakespeare Festival i w 1977 roku związał się za awangardową grupą Circle Repertory Theatre i występował na scenie Off-Broadwayu.

Po raz pierwszy pojawił się na szklanym ekranie w serialach: CBS Kojak (1977) i PBS Najlepsze rodziny (The Best of Families, 1977). Na dużym ekranie debiutował w dramacie sci-fi Kena Russella Odmienne stany świadomości (Altered States, 1980) w roli młodego naukowca, który na samym sobie dokonuje niebezpiecznych eksperymentów cofających go w bezdenną otchłań czasu, za którą był nominowany do nagrody Złotego Globu. Peter Yates powierzył mu interesującą psychologicznie rolę portiera z Manhattanu, który obsesyjnie nagrywa relacje komentatorki telewizyjnej w thrillerze Naoczny świadek (Eyewitness, 1981) z Sigourney Weaver i Jamesem Woodsem. W melodramacie Żar ciała (Body Heat, 1981) zagrał adwokata kuszonego przez femme fatale Kathleen Turner, a następnie pojawił się jako Nick Carlton, pochłonięty psychologią były handlarz narkotyków w nostalgicznej w opowieści o rozczarowaniach kontestatorów i zagubionych byłych buntowników z końca lat 60. Wielki chłód (The Big Chill, 1983) z udziałem Glenn Close, Jeffa Goldbluma, Toma Berengera i Kevina Kline oraz dramacie kryminalnym Park Gorkiego (Gorki Park, 1983) z Lee Marvinem i Joanną Pacułą. Za rolę Eddiego w broadwayowskiej sztuce Davida Rabe Harmider (Hurlyburly, 1984) zdobył nominację do nagrody Tony.

Ryzykowna kreacja homoseksualisty więziennego w jednej celi brazylijskiego więzienia z postępowym działaczem politycznym w dramacie Hectora Babenco Pocałunek kobiety pająka (Kiss of the Spider Woman, 1985) przyniosła mu nagrodę Oscara, Brytyjskiej Akademii Filmowej (BAFTA), nagrodę na festiwalu w Cannes, włoską nagrodę Davida, National Board of Review, nagrodę krytyków filmowym w Los Angeles i Londynie oraz nominację do nagrody Złotego Globu.

Kolejne dwie nominacje do nagrody Oscara i nagrody Złotego Globu za najlepszą rolę męską otrzymał za postać nauczyciela głuchoniemych przeżywającego trudną miłość z jedną ze swych podopiecznych w dramacie Dzieci gorszego Boga (Children of a Lesser God, 1986) oraz jako telewizyjny prezenter w komedio-dramacie Jamesa L. Brooksa Telepasja (Broadcast News, 1987). W 1986 roku został laureatem nagrody im. Josepha Plateau. W 1988 roku otrzymał, jako pierwsza osoba, nagrodę im. Spencera Tracy’ego Uniwersytetu Południowej Kalifornii. Po udziale w melodramacie Przypadkowy turysta (The Accidental tourist, 1988) z Kathleen Turner i Geeną Davis, powrócił na scenę Off-Broadwayu w przedstawieniu Obok siebie (Beside Herself, 1989) z awangardową grupą Circle Rep.

Zagrał także w spektaklach: 5 lipca (5th of July), Hamlet, Ryszard II, Moje życie (My Life) - nagroda Obie dla najlepszego aktora, Sen nocy letniej i Dobrze (Good).

Wystąpił potem w komedii kryminalnej Kocham cię na zabój (I Love You to Death, 1990), melodramacie fantasy Woody'ego Allena Alicja (Alice, 1990) jako mąż tytułowej bohaterki (Mia Farrow), dramacie Doktor (The Doctor, 1991), niemiecko-francusko-australijskim dramacie sci-fi Wima Wendersa Aż na koniec świata (Bis ans Ende der Welt, 1991), francusko-brytyjsko-argentyńskiej ekranizacji powieści Alberta Camusa Dżuma (La Peste, 1992) z Sandrine Bonnaire i Jeanem-Markiem Barrem jako doktor Bernard Rieux, czarnej komedii Dym (Smoke, 1995) z Harveyem Keitelem, dramacie fantasy Michael (1996) z Johnem Travoltą i Andie MacDowell jako cyniczny dziennikarz brukowca, filmie sci-fi Zagubieni w kosmosie (Lost in Space, 1998), dramacie Jedyna prawdziwa rzecz (One True Thing, 1998) z Meryl Streep i Renee Zellweger, dramacie Istvána Szabó Kropla słońca (Sunshine, 1999) jako komunistyczny lokaj, dramacie sensacyjnym sci-fi Stevena Spielberga A.I. Sztuczna inteligencja (Artificial Intelligence: AI, 2001) oraz thrillerze Zmiana pasa (Changing Lanes, 2002) u boku Bena Afflecka i Samuela L. Jacksona.

Za rolę Williama Blake'a Pellarina, kandydata na gubernatora stanu Missouri z niejasną przeszłością w dramacie Droga do białego domu (The Big Brass Ring, 1999) odebrał nagrodę na festiwalu filmowym w Newport w stanie Rhode Island. Postać Variana Fry w dramacie wojennym Wojna Variana (Varian's War, 2001) została nominowana do nagrody Złotej Satelity. Za kreację Richiego Cusacka w filmowej wersji komiksu Davida Cronenberga Historia przemocy (A History of Violence, 2005) zdobył nominację do nagrody Oscara i nagrody Saturna za najlepszą rolę drugoplanową oraz został uhonorowany nagrodą krytyków w Los Angeles i Nowym Jorku.

Aktywnie występuje także w radiu; wziął udział w nagraniu licznych tytułów książek, m.in. Wielki kolejowy targ (The Great Railway Bazar) Paula Therouxa, Kroniki portowe (The Shipping News) E. Annie Proulx, Ekspres polarny (The Polar Express), Chłopiec, którego pociągały kotki (The Boy Who Drew Cats), był narratorem dokumentów Einstein-Jak widzę świat (Einstein—How I See the World), Szukanie Ameryki: Odyseja Johna Dosa Passa (Searching for America: The Odyssey of John Dos Pass) i Żeby mówić niewymownie (To Speak the Unspeakable).

Życie prywatne

Spotykał się z Glenn Close, Sandrą Jennings (1981-84), z którą ma syna Alexandra Devona (ur. 1983) i Marlee Matlin (1986). Był żonaty z Mary Beth Supinger (1971-81), która zagrała m.in. w takich produkcjach jak Świat według Garpa, Miłość w Nowym Jorku i Kobieta w błękitnej wodzie oraz Heidi Henderson (od 4 marca 1989 do 1993), z którą ma dwóch synów: Samuela (ur. 7 sierpnia 1989) i Williego (ur. 1991). Od 1991 roku jest związany z francuską aktorką Sandrine Bonnaire, mają córkę Jeanne (ur. 1994).


Filmografia

* Kojak (1977) jako Jake
* The Best of Families (1977) jako James Lathrop
* Odmienne stany świadomości (Altered States, 1980) jako Eddie Jessup
* Śmierć w rodzinie (All the Way Home, 1981) jako Jay Follet
* Naoczny Świadek (Eyewitness, 1981) jako Daryll Deever
* Żar ciała (Body Heat, 1981) jako Ned Racine
* Sen nocy letniej (A Midsummer Night's Dream, 1982) jako Oberon
* Park Gorkiego (Gorky Park, 1983) jako Arkady Renko
* Wielki chłód (The Big Chill, 1983) jako Nick
* Pocałunek kobiety pająka (Kiss of the Spider Woman, 1985) jako Luis Molina
* Dzieci gorszego Boga (Children of a Lesser God, 1986) jako James Leeds
* Telepasja (Broadcast News, 1987) jako Tom Grunnick
* Przypadkowy turysta (The Accidental tourist, 1988) jako Macon
* Czas przeznaczenia (A Time of Destiny, 1988) jako Marty Lawrence
* Alicja (Alice, 1990) jako Doug Tate
* Kocham cię na zabój (I Love You to Death, 1990) jako Harlan James
* Doktor (The Doctor, 1991) jako Jack
* Aż na koniec świata (Bis ans Ende der Welt, 1991) jako Sam Farber
* Dżuma (La Peste, 1992) jako Doktor Bernard Rieux
* Szczęściarz (Mr. Wonderful, 1993) jako Tom
* Dwóch ojców (Second Best, 1994) jako Graham Holt
* W majestacie prawa (Trial by Jury, 1994) jako Tommy Vesey
* Zwierzenia nieznajomemu (Ispoved neznakomtsu, 1994) jako Nieznajomy
* Dym (Smoke, 1995) jako Paul Benjamin
* Jane Eyre (1996) jako Rochester
* Kanapa w Nowym Jorku (Un divan a New York, 1996) jako Henry Harriston
* Michael (1996) jako Frank Quinlan
* Loved (1997) jako K.D. Dietrickson
* Jedyna prawdziwa rzecz (One True Thing, 1998) jako George Gulden
* Mroczne miasto (Dark City, 1998) jako Inspektor Frank Bumstead
* Zagubieni w kosmosie (Lost in Space, 1998) jako John Robinson
* Kropla słońca (Sunshine, 1999) jako Andor Knorr
* Droga do Białego Domu (The Big Brass Ring, 1999) jako Blake Pellarin
* Czwarte piętro (The 4th Floor, 1999) jako Greg Harrison
* Niemy świadek (Do Not Disturb, 1999) jako Walter
* Grzeszna propozycja (The Proposition, 1999) jako Arthur Barret
* Nosiciel (The Contaminated Man, 2000)
* The Simian Line (2000) jako Edward
* Diuna (Dune, 2000) jako Duke Leto Atreides
* Spotkanie z Jezusem (The Miracle Maker, 2000) jako Jairus (głos)
* Wojna Variana (Varian's War, 2001) jako Varian Fry
* Rivière-des-Jérémie (2001) jako G. Adam Davidson aka Gad
* A.I. Sztuczna inteligencja (Artificial Intelligence: AI, 2001) jako Profesor Allen Hobby
* Rare Birds (2001) jako Dave
* Kino "Flamingo" (The Flamingo Rising, 2001) jako Turner Knight
* Zmiana pasa (Changing Lanes, 2002) jako Sponsor
* Źródło młodości (Tuck Everlasting, 2002) jako Angus Tuck
* Au plus pres du paradis (2002) jako Matt
* As wywiadu - historia Roberta Hanssena (Master Spy: The Robert Hanssen Story, 2002) jako Robert P. Hanssen
* Osada (The Village, 2004) jako Edward Walker
* Błękitny motyl (The Blue Butterfly, 2004) jako Alan Osborne
* Frankenstein (2004) jako profesor Waldman
* Nigdylandia (Neverwas, 2005) jako Dr Peter Reed
* Historia przemocy (A History of Violence, 2005) jako Richie Cusack
* Król (The King, 2005) jako David
* Syriana (2005) jako Stan
* Dobry agent (The Good Shepherd, 2006)
* Beautiful Ohio (2006) jako Simon Messerman
* Mr. Brooks (2007)
* Downloading Nancy (2007) jako Albert


Za: wikipedia


Post został pochwalony 0 razy
Zobacz profil autora
MIĘDZY OBRAZEM A SŁOWEM
Forum Strona Główna -> ROZWAŻANIA O LITERATURZE I SZTUCE
Nie możesz pisać nowych tematów
Nie możesz odpowiadać w tematach
Nie możesz zmieniać swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz głosować w ankietach
Wszystkie czasy w strefie CET (Europa)  
Strona 1 z 1  

  
  
 Napisz nowy temat  Odpowiedz do tematu  


fora.pl - załóż własne forum dyskusyjne za darmo
Powered by phpBB © 2001-2003 phpBB Group
Theme created by Vjacheslav Trushkin
Regulamin