Chcesz schudnąć przed Sylwestrem?
Kup Teraz a 30 dniową dietę otrzymasz za darmo!
Tylko 137 zł TRIZER + indywidualna dieta
Forum Strona Główna -> PROZA -> Popiół i diament raz jeszcze...
Napisz nowy temat  Odpowiedz do tematu Zobacz poprzedni temat :: Zobacz następny temat 
Popiół i diament raz jeszcze...
PostWysłany: 20 Sty 2015 21:11
daniela j. jarszak

 
Dołączył: 16 Sty 2010
Posty: 1000
Przeczytał: 10 tematów

Pomógł: 3 razy
Ostrzeżeń: 0/2





Popiół i diament raz jeszcze...



Popiół i diament– polski dramat filmowy z 1958 roku w reżyserii Andrzeja Wajdy, zrealizowany na podstawie powieści Jerzego Andrzejewskiego pod tym samym tytułem. Akcja filmu toczy się w 1945 roku, tuż po zakończeniu II wojny światowej. Data premiery: 3 października 1958 (Polska) Reżyseria: Andrzej Wajda. Operator: Jerzy Wójcik, Autor muzyki: Jan Krenz, Filip Nowak, Scenariusz: Jerzy Andrzejewski, Andrzej Wajda.

O filmie „Popiół i diament” A. Wajdy znakomitego polskiego reżysera i pejzażysty napisano wiele. Zwłaszcza o jego moralnym, głęboko ludzkim wymiarze. Mnie osobiście zafascynował sposób obrazowania, gdzie widać, iż Wajda czyni to okiem artysty malarza, gdzie każde ujęcie jest precyzyjnie dopracowane. Ponadto w obrazach tych jest wiele symboliki. W filmie tym jest bardzo dużo zbliżeń. I specyficznych zachowań kamery. Jej praca jest płynna, dość statyczna i spokojna. Zaciekawiło mnie już pierwsze dość symboliczne ujęcie. To jest gdy kamera z góry odsłania kaplicę, następnie powoli schodzi w dół na bohaterów leżących pozornie beztrosko na trawie. Ujęć podobnych jest niewiele, to jest z góry do dołu, aż do zbliżenia.

Natomiast akcja dziejąca się głównie we wnętrzach powoduje, iż kamera jest dość blisko bohaterów. Stąd plan ogólny zdarza się rzadziej. Częściej mamy do czynienia z planem amerykańskim, ale najczęściej ze zbliżeniami mniej lub bardziej eksponującymi postaci. Twarz bohaterów jest najczęściej eksponowana. Mimika ma tu szczególne znaczenie. Wyjaśnia bowiem emocje i dylematy wewnętrzne bohaterów. Ale też ujęcie ziemi ornej z dołu przypomina o nowym czasie, który wymagał będzie znoju i pracy od podstaw, że to walka o byt i profil nowej Polski będzie mieć ogromne znaczenie. Co sugeruje, że ziemia będzie bardzo ważnym bohaterem w nowo powstającej rzeczywistości. A także przyczyną następnego konfliktu dziejowego.

Przeniesienie na chwilę miejsca akcji do kina, a także trzech bohaterów tam znajdujących się, ma wymowne znaczenie, zwłaszcza w momencie, kiedy gdzieś nad ich głowami pojawia się dymiące wręcz białe światło z projektora filmowego. Wajda nierzadko rozświetla sceny białym światłem, czasem bardzo przydymionym, albo rozszczepionym w snopy światła. Jest to nie tylko znaczące, ale bardzo malarskie, mimo że film jest biało-czarny. Nie bez znaczenia jest także ubiór dziewczyny i jego bardzo jasny odcień. Ma ona także jasne włosy oraz anielskie, spokojne rysy. Jest czysta. Tak jakby w ogóle nie była skalana wojną i jej okrucieństwem. Przeciwwagą jest Maciek Chełmicki w czarnych okularach, na którego twarzy pojawia się zgaszony cień, kiedy mówi o dniach spędzonych w powstaniu a dokładnie w kanałach. Z uwagi na jego przeszłość i obecne działania, bohater ten oscyluje raczej w kategoriach ciemniejszych barw i podobnych w tonacji pomieszczeń.

Znacząca jest gra światła w dialogu zwierzchnika z Andrzejem, bowiem kiedy ten wyraża swoje wątpliwości, nad jego głową niemal pojawia się naprzemienna smuga światła czarnego z białym. Ten ruch i gra ceni podkreśla konflikt wewnętrzny, niejasną sytuację. W nieco podobnej scenerii przez moment znajduje się syn Szczuki, partyzant z opozycji ojca, świetlanego komunisty. Gdzie wahanie światła i wykorzystanie do tego czarno-białej linii podpowiada też sytuacje bardzo skomplikowane i niejednoznaczne. Toteż oświetlenie w całym filmie jest zasadniczo bardzo spokojne, twarze są z reguły dobrze doświetlone, i to dość równomiernie, jako że światło gra tu bardzo zasadniczą rolę, prócz pracy kamery i dialogów, oczywiście. Ma bowiem ono najwięcej do wyrażenia i jest znakomitym dopowiedzeniem. I tak: Szczuka w pewnym momencie znajduje się w pokoju hotelowym z tak jakby z jasną aureolą nad głową. Przy tym kamera przeważnie „podchodzi” do niego nieco z dołu. Jest on przez takie ujęcia bohaterem szczególnym, bo monumentalizowanym poprzez język filmu. To bohater nowych czasów z piękną przeszłością w Hiszpanii. Nalezy także dodać, iż w tym obrazie Wajdy, zasadniczo nie ma skierowania kamery na detale, za wyjątkiem pokazania gramofonu, z którego płyną dźwięki muzyki hiszpańskiej, z czasów walk z oddziałami generała Franco. Nietrudno się domyślić, kim był Szczuka przed wojną. Że jest rzeczywistym, ale bardzo tragicznym bohaterem, podobnie jak jego kat, to jest Maciek Chełmicki. To dlatego ofiara umiera w ramionach kata, a nad obydwoma wybuchają rozświetlone fajerwerki. Znak zakończenia wojny i zwycięstwa, co podkreśla tym mocniej tragizm obydwu postaci, choć z różnych stron barykady.

Natomiast, przypadkowo ginie Maciek, jednakże nie przypadkiem w otoczeniu białych prześcieradeł, niczym całunów śmierci znaczonych jego krwią. Biel, to znaczący kolor w tym filmie. I biały koń, który tak jakby przeszedł z kadrów filmu „Lotna” także jest jej wyrazistym symbolem. Ale też jest symbolem nowej rzeczywistości, spokoju, nadziei, stabilizacji. Choć czasem specyficznego niepokoju. Ale także i czystości; przykładem jest dziewczyna, kiedy jej twarz leżąca obok przydymionej twarzy powstańca Maćka, jest rozświetlona delikatnym jasnym światłem. Dziewczyna też staje w następnej ze scen w rozświetlonym porankiem oknie. Światło jest białe, poranne, aczkolwiek bardzo zaprószone oparami tytoniu, w których to pojawia się Maciek znajdujący się w gęstej atmosferze niejasności, i niepewności odnośnie wyborów życiowych, rozdarty między politycznymi racjami, a rodzącym się uczuciem miłości i empatii w stosunku do wroga klasowego. Jego nadzieja na stabilizację wymieszana z racją klasową i obliczem wymarzonej Polski, kłócą się wzajemnie. To wszystko dzieje się poza sferą dialogów w zasadzie, to gra cieni i odcieni, gdzie to właśnie gra świateł uwypukla ów konflikt.

Toteż wybitnie symboliczna i porażająca jest scena odwróconego Chrystusa na krzyżu, także symbolu ukrzyżowanej i „odwróconej” Polski. Zawisłego tragicznie pomiędzy chłopakiem i dziewczyną, głównymi bohaterami. W tle zniszczonego kościoła przebija się znowu potężne, acz przymglone białe światło. To rozświetlenie, tak bardzo plastyczne, bo w zrujnowanym kościele, gdzie pozostał znamienny fragment poezji wielkiego wieszcza, to jest Norwida, także jest nadzwyczaj wymowne. I piękne w swym wyrazie, choć spowite tragicznym losem postaci występujących w tym znakomitym filmie. Zasadniczo wszystkich postaci.

Maciek i Szczuka są tylko reprezentantami, a w zasadzie powiększonym zwierciadłem społeczeństwa polskiego z jego „chocholim tańcem” w tle. Tym bowiem jest taniec w ostatniej niemal scenie, w tonacji A-dur poloneza F. Szopena. Pełen dysonansów, fałszywych nut, w oparach białego światła ale i oparach gęstego dymu, spowijającego pomieszczenie. To także taniec śmierci, gdyż w czasie jego trwania ginie i Szczuka i Maciek Chełmicki. Oprawca i kat. To taniec w którym odchodzi stary świat, a przez zamglone tytoniem światło na oścież wdziera się nowa epoka. A młodzi ludzie, to żołnierze wyklęci ginący tak często na śmietniku historii. Toteż nie bez znaczenia jest taki, a nie inny finał i to straszliwie długie oraz bolesne konanie Maćka Chełmickiego, które kończy się na wysypisku śmieci. Podczas, gdy gdzieś tam w tle słychać dźwięki patetycznego walca Szopena, symbol odchodzącego definitywnie świata.


Cóż, wiele nostalgii, rozdarcia i niepewności w tym filmie. Wiele też człowieczeństwa, mimo porażających wichrów wojny. Jednym słowem, to znakomity obraz i znakomity film.


.


Post został pochwalony 0 razy

Ostatnio zmieniony przez daniela j. jarszak dnia 10 Paź 2016 2:06, w całości zmieniany 12 razy
Zobacz profil autora
Popiół i diament raz jeszcze...
Forum Strona Główna -> PROZA
Nie możesz pisać nowych tematów
Nie możesz odpowiadać w tematach
Nie możesz zmieniać swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz głosować w ankietach
Wszystkie czasy w strefie CET (Europa)  
Strona 1 z 1  

  
  
 Napisz nowy temat  Odpowiedz do tematu  


fora.pl - załóż własne forum dyskusyjne za darmo
Powered by phpBB © 2001-2003 phpBB Group
Theme created by Vjacheslav Trushkin
Regulamin