Chcesz schudnąć przed Sylwestrem?
Kup Teraz a 30 dniową dietę otrzymasz za darmo!
Tylko 137 zł TRIZER + indywidualna dieta
Forum Strona Główna -> ENCYKLOPEDIA WIEDZY WSZELAKIEJ -> TRZYMA W NAPIĘCIU!
Napisz nowy temat  Odpowiedz do tematu Zobacz poprzedni temat :: Zobacz następny temat 
TRZYMA W NAPIĘCIU!
PostWysłany: 24 Sty 2009 13:10
Administrator
ADMIN

 
Dołączył: 28 Maj 2005
Posty: 6577
Przeczytał: 3 tematy

Pomógł: 13 razy
Ostrzeżeń: 0/2
Skąd: Gdańsk





TRZYMA W NAPIĘCIU!



Odkrycia archeologiczne dokonane w XX wieku wskazują na dwa miejsca Starożytności, których mieszańcy prawdopodobnie znali zjawisko elektryczności. Krajami tymi były: starożytny Egipt oraz tereny pomiędzy Eufratem, a Tygrysem zamieszkiwane przez plemiona Partów. Ślady wskazujące na to, iż kapłani egipscy znali zjawisko elektryczności można zauważyć dzięki rysunkom naściennym pozostawionym w świątyni bogini Hathor w Denderze. Na reliefach uwidocznione są zamknięte naczynia w kształcie lampy, w których zamknięte są węże, ułożone na podobieństwo dzisiejszych żarników. Do naczyń dochodzą przewody, wyprowadzane z naczyń poprzez zatopione w nich pręty (prawdopodobnie pierwotne ogniwo galwaniczne).

Materialnych dowodów na posługiwanie się starożytnych ludów elektrycznością dostarczyły wykopaliska prowadzone w latach 30 i 80 - tych XX wieku przez niemieckich archeologów w okolicach Bagdadu. W trakcie prac wykopaliskowych natknięto się tam na gliniane dzbany, w środku których zamocowano odizolowany od naczyń cylinder z miedzianej blachy, w którego środek wprowadzono stalowy pręt.

Wysunięta przez badacza hipoteza, iż naczynia te przypominają ogniwa elektryczne znalazła potwierdzenie w eksperymencie, w czasie którego cylinder napełniono różnego rodzaju kwasami naturalnymi (m.in. kwas cytrynowy). Okazało się, iż między cylindrem, a prętem wystąpiła różnica potencjału świadcząca o prawdziwości założenia o odnalezieniu protoplasty współczesnej baterii. Najstarsze odkryte naczynia w kształcie ogniw galwanicznych odnalezione na terenie dzisiejszego Iraku pochodzą z okresu ok. 2500 lat przed naszą erą. W ręce Partów trafiły prawdopodobnie z podbitego przez nich Egiptu, gdzie zachowały się jedynie naścienne inskrypcje wskazujące na prawdziwe źródło odkrycia i stosowania elektryczności na Świecie.

Wkład cywilizacji Starożytnych Greków w naukę o elektryczności to zdefiniowanie pojęcia atomu - niepodzielnej cząstki, która jest podstawą wszelkich bytów i znajduje się w ciągłym ruchu. Co więcej przyciąga się z cząstkami podobnymi, a odpycha z różnymi, może poruszać się w sposób niekontrolowany. Twórcami teorii istnienia cząstek elementarnych, opartych na rozważaniach filozoficznych, byli w IV w.p.n.e Demokryt z Abdery oraz Epikur.

Tales z Miletu jako pierwszy zauważył elektrostatyczne właściwości bursztynu, które opisał. Kontynuatorem teorii atomistycznej Greków był Rzymianin - Titus Lucretius Carus, autor dzieła „O naturze wszechrzeczy”. Teorie filozofów greckich, choć oparte jedynie o hipotezy i proces myślowy doprowadziły do powstania podwalin racjonalnej teorii studiów nad Światem, traktowanej jako początek nowoczesnej nauki.



Wiek XVI - Wiek XVIII

W Średniowieczu zarzucono prawie całkowicie studia nad elektrycznością, zarówno w sferze teoretycznej, jak i doświadczalnej, chociaż znano już i używano w praktyce wynalazku w postaci igły magnetycznej. Dopiero wiek XVI przyniósł ożywienie w tej dziedzinie, przynosząc także samo pojęcie „elektryczność”. Jego autorem jest William Gilbert*, lekarz królowej Elżbiety I, który w roku 1600, kontynuując doświadczenia Talesa odkrył, że nie tylko Bursztyn, ale także inne ciała (np. szkło) można elektryzować poprzez pocieranie, powodujące wydzielanie tzw. „fluidu”. Nazwał te ciała elektrykami. Doświadczenia z elektrykami (ciała naelektryzowane) prowadził także Niccolo Cabeo, który stwierdził, że dwa naelektryzowane elektryki odpychają się. Wcześniej, już w roku 1551 włoski matematyk Girolamo Cardano stwierdził, iż elektryzowanie się (i siła przyciągania) bursztynu oraz naturalne właściwości magnetytu to dwie różne rzeczy. W ten sposób zauważył różnicę między elektrycznością i magnetyzmem.

Przełomem w badaniach nad elektrycznością były prace XVII wiecznego fizyka Stephena Greya, który odkrył, iż elektryczność można przemieszczać za pomocą wilgotnych przewodników i metali z miejsca na miejsce. W ten sposób po raz pierwszy zastosowano pojęcie „przewodnika”, obalając teorię „fluidu” (płynu) związanego z substancją. Wkład w teorię „przepływu” ładunków elektrycznych wnieśli jeszcze dwaj inni odkrywcy: Charles Dufay, który sformułował teorię o dwóch rodzajach elektryczności, podobnie do dwóch biegunów magnesu oraz Beniamin Franklin**, który wprowadził pojęcie elektronów dodatnich i ujemnych.

Zajmując się elektrycznością od roku 1746 roku Franklin obalił teorię o dwóch rodzajach elektryczności, twierdząc że istnieje tylko jeden rodzaj płynu elektrycznego. W słynnym eksperymencie z latawcem podczas burzy stwierdził także, iż chmury są naładowane elektrycznie, a błyskawica to wielkie wyładowanie elektryczne. Niejako ubocznym efektem tego odkrycia było wynalezienie, jakże niezbędnego także dzisiaj, piorunochronu***. W wyniku swoich prac sformułował dwa fundamentalne prawa elektrostatyki: zasadę zachowania ładunku elektrycznego oraz tłumaczył zasadę indukcji elektrostatycznej.

W roku 1767 angielski naukowiec Joseph Priestley sformułował twierdzenie o wpływie odległości na przyciąganie się naelektryzowanych ciał. Zasady tej dowiódł Charles Coulomb****, który wyliczył, iż siły działające między ładunkami są wprost proporcjonalne do iloczynu ich ładunków oraz odwrotnie proporcjonalne do kwadratu odległości między nimi (prawo Coulomba). Udowodnił także, że ładunki różnoimienne przyciągają się, a jednoimienne odpychają.

Bezpośrednim impulsem do odkrycia faktu przepływu prądu elektrycznego było zjawisko zaobserwowane przez włoskiego anatoma Luigi Galvaniego*****, polegające na drganiu mięśnia żaby w wyniku dotknięcia go przez dwa różne metale w tym samym czasie (1771).

Zjawisko to wytłumaczył w niespełna 20 lat później włoski fizyk Alessandro Volta******, który stwierdził, że przyłożenie do mokrego ciała dwóch elektrod z różnego metalu powoduje reakcję chemiczną. Volta zbudował także pierwsze ogniwo chemiczne na bazie srebrnych i złotych płytek odseparowanych od siebie papierem albo tkaniną zamoczoną w wodzie morskiej.

__________

*Gilbert William (1544-1603)

Urodził się 24 maja 1540 r. w Colchester. Po ukończeniu szkoły w rodzinnym mieście, wybrał studia medyczne w Cambridge, gdzie w 1569 r. uzyskał doktorat.
Jako jeden z pierwszych uczonych prowadził badania zmierzające do wykrycia natury działania sił elektrycznych i magnetycznych. To on wprowadził pojęcie sił elektrycznych (po grecku elektron znaczy bursztyn).

Dzięki niemu wiemy dziś, że przyczyną orientacji igły magnetycznej jest magnetyzm ziemski. Badając dalej zjawiska magnetyczne odkrył indukcję magnetyczną. W rezultacie doświadczeń nad zjawiskami elektrycznymi wykazał, że potarty bursztyn istotnie przyciąga drobne przedmioty, ponadto udało mu się wykryć ponad dwadzieścia innych ciał, które można było naelektryzować przez tarcie.


**Franklin Benjamin (1706-1790)

Urodził się 17 stycznia 1706 r. w Bostonie jako jeden z siedemnastu dzieci w rodzinie biednego wytwórcy świec i mydła. Był wielkim amerykańskim mężem stanu i jednym z twórców niepodległości Stanów Zjednoczonych, ponadto malował obrazy, prowadził działalność publicystyczną, zajmował się filozofią i dokonał wielu odkryć naukowych.
Dorobek Franklina z elektryczności obejmuje teorię zjawisk elektrycznych, w których zakładał elektryzowanie dodatnie i ujemne, co udowodnił na przykładzie butelki lejdejskiej. Stwierdził, że ciała naelektryzowane jednakowo odpychają się, zaś naelektryzowane różnoimiennie - przyciągają się.

Franklin przeprowadzi szereg doświadczeń z latawcami, udowadniając, że ładunki elektryczne spływające z chmur burzowych po wilgotnym sznurze mogą naładować butelkę lejdejską. To on wymyślił zabezpieczenie przed wyładowaniami elektrycznymi poprzez uziemienie. Uważany jest więc za wynalazcę piorunochronu, choć pierwszy piorunochron skonstruował Dalibard w 1752 roku.


***Piorunochron

Urządzenie chroniące budynki przed uderzeniem pioruna, przez odprowadzenie do ziemi prądu wyładowania o natężeniu rzędu kilkunastu tysięcy amperów. Jest to zazwyczaj zaostrzony metalowy pręt, ustawiony pionowo w najwyższym punkcie zabezpieczanego obiektu, połączony z ziemią przewodem o znacznym przekroju poprzecznym (co najmniej 50 mm kwadratowych). Za twórcę piorunochronu uważa się B. Franklina, który już w 1752 roku zaczął instalować pierwsze takie urządzenia, choć pierwszy piorunochron skonstruował w tym samym roku Dalibard.

W Londynie pierwszy piorunochron zainstalował na swym domu W. Watson w 1762 roku. W Polsce dzięki inicjatywie króla Stanisława Augusta Poniatowskiego wyposażono w tzw. wówczas "konduktory" Zamek Królewski w Warszawie. Na początku nie wszyscy darzyli zaufaniem piorunochrony.

Pierwszy piorunochron w Polsce założono w 1778 r. w Warszawie. J.H. Osiński w 1784 roku wydał pierwszą w Polsce książkę z elektrotechniki, pt.: "Sposób ubezpieczający życie i majątki od piorunów", w której dawał wskazówki jak należy konstruować i zakładać piorunochrony oraz przedstawił poradnik ratowania osób porażonych piorunami.


****Coulomb Charles Augustin (1736-1806)

Coulomb pochodził ze znanej francuskiej rodziny. Studiował matematykę i nauki przyrodnicze, a potem poświęcił się służbie wojskowej. Po powrocie do Francji zajął się badaniami naukowymi.

Początkowo prowadził prace badawcze w dziedzinie mechaniki stosowanej - zajmował się zagadnieniami wytrzymałości materiałów, m.in. skręcanych drucików metalowych.

Istotną zasługą Coulomba było oszacowanie wielkości sił, wywołujących przyciąganie elektryczne i magnetyczne. Te dwa odkrycia weszły do nauki pod nazwą praw Coulomba.

Pomiar wielkości sił przyciągania czy odpychania elektrycznego nie był łatwy, choćby z tego względu, że są to wielkości bardzo małe. Swoich odkryć dokonał dzięki skonstruowanemu przez siebie urządzenia, które składało się z małej beleczki, wiszącej na cienkim druciku, skręcającym się pod wpływem działania sił elektrycznych. Dla poszczególnych kątów obliczył siły skręcające i następnie wykorzystał je do obliczenia sił przyciągających ładunki elektryczne, umieszczone na końcach beleczki.

Dzięki jego odkryciom na polu elektryczności bardzo szybko nastąpiły dalsze rozwijając naukę o elektryczności, otwierając okres ilościowego określania wielkości elektrycznych i magnetycznych. Coulomb dokonał także wielu odkryć w innych dziedzinach fizyki, m.in. zajmował się zjawiskiem tarcia przedmiotów i cieczy.

Uznając jego zasługi, w 1782 roku przyjęto go do grona członków Paryskiej Akademii Nauk.


*****Galvani Luigi (1737-1798)

Urodził się w Bolonii, gdzie się kształcił, a od 1763 roku był profesorem Uniwersytetu w Bolonii. Był prekursorem badań elektrofizjologicznych. Jako lekarz - bo takie posiadał wykształcenie - zainteresował się wpływem elektryczności na żywe organizmy i możliwością jej wykorzystania w leczeniu ludzi. Interesowało go zwłaszcza wywoływanie skurczu mięśni za pomocą elektryczności.

W 1786 r. podczas przeprowadzania doświadczenia z żabą zauważył, że iskry elektryczne ze stojącej obok maszyny elektrostatycznej wywołują skurcz mięśni ud żaby. Badając ten efekt odkrył, że zetknięcie kawałka metalu z nerwem w udzie żaby powoduje skurcz mięśnia. Galvani sprawdził także, że pewne metale wydają się być bardziej efektywne niż inne w wywoływaniu tego zjawiska. Na tej podstawie wyciągnął jednak błędny wniosek. Sądził, że zaobserwował zjawisko wyładowań elektrycznych w ciele żaby.

Prawidłową interpretację odkrycia Galvaniego podał jednak Volta, który stwierdził że prąd elektryczny pobudzający mięsień żaby powstaje na skutek różnicy potencjałów między dwoma różnymi metalami zanurzonymi w elektrolicie, który w tym przypadku była zawartość tkanki żaby. Jednak dziś wiadomo, że przemianom życiowym towarzyszą nieodłączne zjawiska elektryczne, a ich źródłem są komórki.


******Volta Aleksandro (1745-1827)

Urodził się w mieście Como we Włoszech. Mając 20 lat już nauczał fizyki w szkole gimnazjalnej, zaś od 1780 r. wykładał fizykę na uniwersytecie w Padwie. Pod wpływem obserwacji doświadczeń Galvaniego sam rozpoczął własne badania. Efektem ich był wniosek, że warunkiem przepływu prądu elektrycznego jest obecność minimum dwóch metali (przewodników pierwszej klasy) i elektrolitu (przewodnika drugiej klasy) połączonych w obwód. Na tej podstawie w 1800 r. zbudował pierwsze prototypowe ogniwo tzw. "stos Volty", które składało się z warstw: srebra, wilgotnego kartonu i cynku, ułożonych w takiej kolejności, aby zaczynał się i kończył różnymi metalami. Kiedy Volta połączył srebro i cynk drutem, uzyskał efekt ciągłego przepływu elektryczności przez drut.

Tak więc bateria Volty była pierwszym wynalezionym w czasach nowożytnych źródłem ciągłego prądu elektrycznego. Jej elementarne ogniwo wytwarzało wprawdzie mniejsze napięcie niż butelka lejdejska, ale było łatwiejsze do stosowania, ponieważ mogło dostarczać prądu stałego i nie musiało być doładowywane, w przeciwieństwie do tej ostatniej.
W późniejszym czasie angielski uczony Davy używając 2 tysięcy ogniw Volty uzyskał łuk węglowy, który stanowił źródło światła elektrycznego.

Volta badał również powstawanie ładunków elektrycznych przy zetknięciu dwóch metali. Oprócz stosu zbudował również elektrofor, elektrometr, kondensator i audiometr. W 1801 r. w Paryżu zademonstrował on swoją baterię przed Napoleonem, który w dowód uznania uczynił Voltę hrabią i senatorem Królestwa Lombardii. W 1881 r. dla uczczenia jego pamięci jednostkę siły elektromotorycznej płynącego prądu nazwano woltem.

źródła: Wydawnictwo Naukowe PWN S.A.


Za: [link widoczny dla zalogowanych]

.


Post został pochwalony 0 razy
Zobacz profil autora
TRZYMA W NAPIĘCIU!
Forum Strona Główna -> ENCYKLOPEDIA WIEDZY WSZELAKIEJ
Nie możesz pisać nowych tematów
Nie możesz odpowiadać w tematach
Nie możesz zmieniać swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz głosować w ankietach
Wszystkie czasy w strefie CET (Europa)  
Strona 1 z 1  

  
  
 Napisz nowy temat  Odpowiedz do tematu  


fora.pl - załóż własne forum dyskusyjne za darmo
Powered by phpBB © 2001-2003 phpBB Group
Theme created by Vjacheslav Trushkin
Regulamin