M L

kultura

Forum M L Strona Główna -> ENCYKLOPEDIA WIEDZY WSZELAKIEJ -> MITY GRECKIE: TEZEUSZ, ARIADNA I RESZTA
Napisz nowy temat  Odpowiedz do tematu Zobacz poprzedni temat :: Zobacz następny temat 
MITY GRECKIE: TEZEUSZ, ARIADNA I RESZTA
PostWysłany: 24 Sty 2009 13:31
Administrator

 
Dołączył: 28 Maj 2005
Posty: 6548
Przeczytał: 17 tematów

Pomógł: 12 razy
Ostrzeżeń: 0/2
Skąd: Gdańsk








TEZEUSZ, ARIADNA I RESZTA



Tezeusz


Jareusz (gr. Θησεύς Theseus) – w mitologii greckiej byli dwaj herosi o tym imieniu.

Pierwszy z nich to mityczny syn Posejdona i Ajtry, formalnie syn Egeusza, króla Aten. Wychowywany poza domem z obawy przed żądnymi tronu synami swojego stryja Pallasa. Jego wejściem w dorosłość było uniesienie głazu, pod którym Ajgeus zostawił dla niego miecz i sandały.

Przypisuje mu się sześć prac (analogicznych do dwunastu prac Heraklesa), które miał wykonać jeszcze przed przybyciem do Aten.

* Zabicie zbója Perifetesa zabijającego ludzi maczugą (maczugi tej potem sam używał),
* Zabicie olbrzyma Sinisa, który naginał sosny, przywiązywał do nich ludzi, puszczał, a te sosny rozrywały ludzi na połowy
* Zabicie olbrzymiej dzikiej świni Faji w Krommyon, która zrobiła wiele szkód i zabiła wielu ludzi,
* Zabicie łotra - Skejrona Megareńskiego, który zmuszał ludzi do mycia swoich nóg, a gdy to już zrobili, strącał ich ze skały prosto w paszczę olbrzymiego żółwia,
* Zabicie siłacza Kerkyona w zapasach,
* Okaleczenie Prokrustesa, który zmuszał przechodniów by kładli się w jednym z jego łóżek i jeśli ich nogi wystawały za łóżko obcinał im je, a jeśli były za krótkie naciągał je w stawach, aby je wydłużyć.

W Atenach spotkał swojego ojca Ajgeusa *, który nie rozpoznał go, a za namową swojej żony - słynnej w mitologii greckiej czarownicy Medei (która domyśliła się prawdy o nim) wysłał go na walkę z ogromnym bykiem pustoszącym pola Maratonu (miał to być byk, który spłodził wcześniej Minotaura). Po pokonaniu byka i wypędzeniu Medei walczył z pretendentami do tronu ateńskiego.

W owym czasie Ateny składały coroczną ofiarę królowi Krety Minosowi, wysyłając siedmiu chłopców i siedem dziewcząt na pożarcie przez Minotaura, mieszkającego w Labiryncie potwornego syna Minosa. Tezeusz zgłosił się jako jeden z siedmiu i zabił Minotaura. Następnie wydostał się z Labiryntu przy pomocy Ariadny, córki Minosa, która wchodząc z nim w kręte korytarze rozwijała kłębek wełny, znacząc drogę. Jednak Tezeusz zostawił Ariadnę na wyspie Naksos (więcej pod Ariadna). Wracając do Aten, zapomniał rozwinąć szkarłatne żagle, co było umówionym z Ajgeusem znakiem zwycięstwa. Ojciec, widząc czarne żagle, rzucił się ze skały w morze.

Tezeusz brał udział w wojnie z Amazonkami, zakończonej poślubieniem ich królowej, Hipolity. Ich syn - Hipolitos stał się potem obiektem namiętności kolejnej żony Tezeusza - Fedry, która, odtrącona przez niego, popełniła samobójstwo, oskarżając fałszywie Hipolitosa. Tezeusz wygnał go i dopiero po jego śmierci poznał prawdę. Wątek ten stał się tematem wielu sztuk dramatycznych zarówno autorów antycznych jak i czasów późniejszych, m. in. Eurypidesa, Seneki, czy Racine'a.

Na weselu swojego przyjaciela Pejritoosa, na które zostali zaproszeni dzicy centaurowie, stoczył z nimi zwycięską walkę. Następnie, po owdowieniu i złożeniu sobie nawzajem z Pejritoosem obietnicy, iż wspierać się będą przy zdobywaniu żon, porwał słynną już wtedy z urody dwunastoletnią Helenę Trojańską, której jednak ze względu na jej wiek nie poślubił. Odwdzięczając się Pejritoosowi za pomoc zeszedł z nim do Hadesu, by pomóc mu w uwiedzeniu Persefony. Przyjęci przez samego Hadesa, który dowiedział się o ich zamiarach, zostali posadzeni i skuci "wężowymi splotami" na tzw. "Krześle Zapomnienia". Tezeusz został dopiero uwolniony przez Heraklesa, gdy ten przybył, by porwać psa Cerbera, który następnie uciekł z powrotem do Hadesu.

Zginął na wygnaniu w tajemniczy sposób, według najbardziej rozpowszwechnionej wersji, miał być zepchnięty ze skały do morza przez króla Skyros Likomedesa, który miał zazdrościć mu sławy. Jego grób znaleziono na wyspie Skyros i przewieziono szczątki herosa do Aten. Jego grobowiec-świątynia był azylem dla zbiegłych niewolników i dla biedaków, ściganych za długi. Jego duch miał brać udział w bitwie pod Maratonem.

Tezeusz był jednym z największych mitycznych herosów antycznej Grecji.

Drugi to syn Odyseusza (Ulissesa, Odysa) i Penelopy, inaczej Telemach (Telemachos).

*
Egeusz (gr. Αἰγεύς Aigeus) – postać z mitologii greckiej, król Aten, syn Pandiona, ojciec (wg innych wersji ojczym) Tezeusza.

Syn jego brał udział w wyprawie na Kretę, bądź według innego przekazu na Rodos, aby pokonać Minotaura. Przed wejściem do labiryntu Ariadna podarowała Tezeuszowi kłębek nici.

Ojciec podarował Tezeuszowi czarny żagiel oraz czerwony; czarny gdy syn jego zginie, a czerwony gdy będzie żywy. Tezeusz zapomniał o żaglu i nie zmienił go po wygranej bitwie. Mit mówi, że gdy Egeusz zauważył czarny żagiel na łodzi swego syna, rzucił się do morza i stąd wzięła się nazwa "Morze Egejskie".

Z drugą żoną Medeą miał syna Medosa.

Ariadna


Ariadna (gr. Ἀριάδνη Ariadne) – w mitologii greckiej córka króla Krety Minosa i Pasifae, która pomogła Tezeuszowi wydostać się z labiryntu. Kłębek nici, którą rozwijał chodząc po Labiryncie ułatwił mu znalezienie drogi powrotnej. Stąd popularny związek frazeologiczny - nić Ariadny.

Tezeusz wracając do Aten, zabrał ze sobą Ariadnę, lecz po drodze pozostawił ją na wyspie Naksos *, z rozkazu Dionizosa, który pragnął ją pojąć za żonę.

Inna wersja mitu podaje, że Tezeusz porzucił Ariadnę podczas snu na tejże wyspie z niewiadomych przyczyn. Dionizos, przejeżdżając ze swoim orszakiem, zobaczył ją śpiącą i zakochał się w niej od pierwszego wejrzenia. Zabrał ją ze sobą na Olimp i pojął za żonę. Jako dar ślubny ofiarował jej wykonany przez Hefajstosa złoty diadem, który później stał się konstelacją niebieską zwaną Korona Północną.

*
Naksos (gr. Νάξος, też : Náxia lub Áxia) to wyspa na Morzu Egejskim, największa wyspa archipelagu Cyklady, pow. 448 km², 12089 mieszkańców (2001), choć ich liczba zmienia się silnie w zależności od pory roku. Wschodnie wybrzeże Náxos jest strome, zachodnie płaskie. w kierunku pół. – poł. przebiega przez nią granitowy łańcuch górski (z najwyższym szczytem Oxia 1001 m.).


Minotaur

Minotaur (gr. Μινώταυρος Minotauros, zwany także Bykiem Kreteńskim) – postać z mitologii greckiej. Zazwyczaj przedstawiany jako człowiek z głową byka, jednak czasem w postaci istoty z torsem i głową człowieka, od pasa w dół zaś z ciałem byka. Został zrodzony ze związku Pasifae, żony Minosa, i byka zesłanego przez Posejdona. Minos obiecał złożyć zwierzę w ofierze, jednak tej obietnicy nie dotrzymał. Posejdon zemścił się, sprawiając że Pasifae zapłonęła do byka miłością.

Groźny Minotaur został zamknięty przez króla Krety Minosa w zaprojektowanym przez Dedala labiryncie, który znajdował się pod pałacem w Knossos.

Minos pokonał Ateńczyków i zażądał, żeby co 9 lat (wg innej wersji – co roku), 7 młodzieńców i panien było przysyłanych w ofierze Minotaurowi. Za trzecią ofiarą, zgłosił się Tezeusz, który miał za zadanie zabić potwora. Pomogła mu córka Minosa, Ariadna, zauroczona odwagą młodzieńca, która za pomocą kłębka nici ułatwiła mu powrót z labiryntu, a magiczny miecz pozwolił zabić Minotaura. W ten sposób Tezeusz wyprowadził Ateńczyków żywych z labiryntu.

Zobacz też: centaury.


Pazyfae


Pasifae, Pasiphae, Pazifae, Pazyfae, Pasyfae (z gr. Πασιφάη) - w mitologii greckiej córka Heliosa i Perseidy, żona Minosa (króla Krety), matka Ariadny, Fedry i Minotaura.

Pasifae zapłonęła gwałtowną i nienaturalną miłością do świętego byka, zesłanego Minosowi jej małżonkowi przez boga mórz Posejdona. Zaspokojeniu gwałtownej żądzy pomógł Dedal, budując drewnianą krowę, w której ukryła się królowa. W wyniku zbliżenia urodził się Minotaur, półczłowiek-półbyk, zabity później przez Tezeusza.

Pasifae stała się ucieleśnieniem szyderstwa z naturalnych i boskich praw oraz zwycięstwa zwierzęcych pasji nad rozumem.

Bibliografia

* Robert Graves, Mity Greckie, Warszawa 1992, ISBN 830602284X

Zobacz też

* Pazyfae (księżyc)

Minos


Minos – król Krety według mitologii greckiej. Był synem Zeusa i Europy *, zaś ojcem między innymi Ariadny i Androgeusza.

Według podań był potężnym i zdolnym władcą, który sprawił, że Kreta niepodzielnie panowała w tej części Morza Śródziemnego. Miał ukrócić piractwo i doprowadzić do rozkwitu handlu między państwami greckimi.

Żona Minosa, Pasyfae urodziła Minotaura, potwora o ciele człowieka i głowie byka. Zamieszkiwał on labirynt, zbudowany z polecenia Minosa przez Dedala. W wyniku wojen prowadzonych przez Minosa, Ateny i Megara musiały składać Minotaurowi doroczną (według innej wersji co 9 lat) ofiarę z 7 młodzieńców i panien.

Po śmierci Minos został sędzią w Hadesie.

Nie jest do końca zbadane, czy Minos to imię, czy też wyraz ten oznaczał na Krecie słowo "król".

Od Minosa pochodzi pojęcie kultury minojskiej.

*
Europa

według mitologii greckiej, córka Agenora, fenickiego władcy miast Sydonu i Tyru.

Słynęła z niezwykłej urody. Zeus, zakochawszy się w Europie, przybrał postać pięknego białego byka i zjawił się na łące, miejscu zabaw Europy i jej towarzyszek. Europa uwiedziona łagodnością i delikatnością byka usiadła na jego grzbiecie. Zeus-byk korzystając z tej sytuacji zerwał się do ucieczki i nie spoczął, dopóki nie przepłynął morza i nie dobiegł do cudownej groty położonej na Krecie.

Zamieszkawszy na Krecie, Europa urodziła Zeusowi dwóch synów: Minosa i Radamantysa. Niektóre źródła mówią także o trzecim: Sarpedonie. Europa wyszła później za mąż za Asteriosa, króla Krety, który adoptował jej dzieci, a byk został umieszczony przez bogów na nieboskłonie w postaci gwiazdozbioru Byka. Otaczano ją boską czcią. Uważano ją za najpiękniejszą kobietę na świecie. Mit o Europie jest początkiem tzw. mitów tebańskich (podróże Kadmosa, założenie Teb, Mit o Edypie itd.)

Mit o porwaniu Europy chętnie był wykorzystywany jako temat wielu dzieł antycznej sztuki greckiej i rzymskiej, ale także i sztuki europejskiej na przestrzeni wieków od XVI do XVIII.

Grota, hipotetyczne miejsce schronienia Europy, jest w dzisiejszych czasach atrakcją turystyczną Krety.


.


Post został pochwalony 0 razy

Ostatnio zmieniony przez Administrator dnia 15 Kwi 2009 11:47, w całości zmieniany 2 razy
Zobacz profil autora
MITY GRECKIE: TEZEUSZ, ARIADNA I RESZTA
Forum M L Strona Główna -> ENCYKLOPEDIA WIEDZY WSZELAKIEJ
Nie możesz pisać nowych tematów
Nie możesz odpowiadać w tematach
Nie możesz zmieniać swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz głosować w ankietach
Wszystkie czasy w strefie CET (Europa)  
Strona 1 z 1  

  
  
 Napisz nowy temat  Odpowiedz do tematu  


fora.pl - załóż własne forum dyskusyjne za darmo
Powered by phpBB © 2001-2003 phpBB Group
Theme created by Vjacheslav Trushkin
Regulamin